Виртуальная справка



Электронный каталог Продление книг online

Опрос

Как вы оцениваете книжный фонд ЦБС?
Архив опросов


Абай

Султанмахмут Торайгыров

«Бір ел – бір кітап» – 2017

Жыл кітабы – Сұлтанмахмұт Торайғыровтың шығармалары

Абайдан кейінгі қазақтың жазба әдебиетінде әр жанрда еңбек етіп, ерекше көзге түскен көрнекті ақындарының бірі Сұлтанмахмұт Торайғыров болды. Ол 1893 жылдың 28 қазанында Көкшетау облысының Қызылту ауданында туған. Оның әкесі Шоқпыт (шын аты Әбубәкір) атанған кедей, момын шаруа адамы болған.Шоқпытта екі баласы болған: Байқоңыр, Сұлтанмахмұт. Сұлтанмахмұттың екі жасында шешесі өліп, жетімдікті көріп өседі. Әкесі әйелі өлген соң балаларын алып, өзінің туған жері Павлодар облысының Баянауыл ауданына көшеді. Ақынның балалық шағы Баянауылда өтеді. Алғашқыда ол Әлі, Тортай, Мұқан деген ауыл молдаларында оқиды. 1908 жылы Сұлтанмахмұт Баянауылдағы Әбдірахман деген молданың медресесіне түсіп, одан 2-3 жыл сабақ алады. Молданың ұрып – соғуына шыдай алмай, ол оқуды тастап кетеді. Молданың қаталдығын, надандығын сықақ етіп өлең шығарады. Ол 1911 жылы бір қыс бойы Нұрғали Бекбауов деген мұғалімнен оқиды. Нұрғали жаңаша оқыған, көзі ашық, сауатты мұғалім болған. Оның көмегімен Сұлтанмахмұт қазақ, татар тілдерінде шыққан әдеби кітаптарды, газет – журналдарды оқуға дағдыланады. Өзінің білімінің саяздығын сезген Сұлтанмахмұт 1912 жылы Троицк қаласына барып, Ахун Рахманқұли деген татардың медресесінде оқуға түседі. Бірақ тұрмыс жағдайының ауырлығынан мұнда ұзақ оқи алмайды. Қаржының тапшылығынан көп қиыншылық көріп, ауруға шалдығады. Жаз шыға Троицк маңындағы бір ауылға бала оқытуға кетеді. Ондағы ойы бала оқыта жүріп, денсаулығын түзеп, қаржы жинап, қайта оқуға келу болады. Ол бала оқытудан бос уақытында, өз бетімен оқумен шұғылданады, өлеңдер жазады. Сұлтанмахмұт Торайғыров қазақтың ұлы ақыны Абайға да мінездеме беріп, оны қазақ әдебиетінің өкілдерінің бәрінен ерекше, дара тұлға деп бағалайды. Ол аз өмірінің ішінде (небәрі 27 жас жасаған) әлденеше лирикалық өлең, ондаған мақала, екі роман, 5-6 поэма жаңа сатыға көтерген, Абайдан кейінгі ірі суреткер, реалист ақын болып табылады.

 

 

«Одна страна – одна книга» — 2017

Книга года - Произведения Султанмахмута Торайгырова

 

    Поэт-демократ Султанмахмут Торайгыров родился в 1893 году в Кызылтауском районе Кокшетауской области. Он в 13 лет стал учеником аульного муллы, знатока казахского фольклора, занимавшегося литературным творчеством. Следуя примеру наставника, Султанмахмут сам начал сочинять стихи и рассказы. Мечтая продолжить ученье, С. Торайгыров в 1912 году поступает в медресе в городе Троицке, но, не проучившись и года, оставляет учебу из-за болезни. В 1913 году он учительствует в казахском ауле близ Троицка, а осенью возвращается в город и становится секретарем редакции журнала «Айкап», на страницах которого впервые выступает как поэт и публицист. Благодаря журналу С. Торайгыров смог познакомить со своим творчеством широкий круг читателей, поверил в свое призвание и твердо решил связать свое будущее с поэзией. Юношескую лирику С. Торайгырова отмечает тяготение к гражданской общественной тематике, пафос обновления жизни на основе знаний, выработанных человечеством. В стихотворениях «К молодежи», «Думы ученика», «Какова цель учебы» поэт призывает казахскую молодежь к овладению высотами культуры и образования.

     Поэт умер в 1920 году, сломленный болезнью, прожив всего 27 лет.



Последнее обновление: 28.03.2017 16:33, Просмотров (2430), Печать

Авторизация

Зарегистрироваться